het hele jaar door vogelvoer
De vogel met het gele buikje, welke vogel is het?
okt
Zie je een vogel met een geel buikje in je tuin, dan is het bijna altijd een koolmees of een pimpelmees. De koolmees herken je aan zijn zwarte kop, witte wangen en de zwarte streep over zijn gele buik. De pimpelmees is kleiner en heeft een blauw petje. Zie je de vogel in het boerenland, langs een beek of in de zomer op een akker, dan kan het ook een geelgors, gele kwikstaart of grote gele kwikstaart zijn. Mezen lok je makkelijk naar je tuin met vetbollen, pinda’s en zonnebloempitten. De geelgors eet vooral zaden. Kwikstaarten eten bijna alleen insecten en komen zelden op vogelvoer af. In deze blog lees je hoe je alle vijf herkent en hoe je ze naar je tuin lokt.
Een geel buikje, maar welke vogel?
Een flits van geel tussen de takken, een vrolijk vogeltje op de voederplek of een slanke vogel die over een akker trippelt. Het geel valt meteen op, maar welke vogel is het nou eigenlijk? In Nederland zijn er vijf vogels die vaak worden genoemd als “de vogel met het gele buikje”. Twee daarvan zie je dagelijks in de tuin, de andere drie vooral in het buitengebied.
Om je op weg te helpen, hebben we de belangrijkste kenmerken op een rij gezet.
| Soort | Herkenning | Waar en wanneer | Komt op vogelvoer? |
|---|---|---|---|
| Koolmees | Zwarte kop, witte wangen, zwarte streep over de gele buik | Tuinen en parken, het hele jaar | Ja, heel vaak |
| Pimpelmees | Klein, blauw petje, blauwe vleugels, gele buik | Tuinen en parken, het hele jaar | Ja, heel vaak |
| Geelgors | Gele kop en buik, bruin gestreepte rug | Boerenland, heggen en akkerranden, het hele jaar | Soms, op zaden, vooral in een landelijke omgeving |
| Gele kwikstaart | Slank, lange wippende staart, gele onderkant | Akkers en graslanden, van eind maart tot de nazomer | Nee, eet insecten |
| Grote gele kwikstaart | Grijze rug, gele onderkant, extra lange staart | Snelstromende beken; ‘s winters ook op platte daken in steden | Nee, eet insecten |
1. De koolmees
De koolmees is de vogel met het gele buikje die je het vaakst ziet. Hij is een van de bekendste en meest getelde tuinvogels van Nederland en het hele jaar door aanwezig.
Zo herken je hem: de koolmees heeft een glanzend zwarte kop met opvallend witte wangen, een groenige rug en een gele buik. Het duidelijkste kenmerk is de zwarte streep die als een stropdas over de buik loopt. Bij het mannetje is die streep breder dan bij het vrouwtje, zodat je ze zo ook uit elkaar kunt houden.
Waar zie je hem: in tuinen, parken en bossen, door heel Nederland.
Wat eet hij: in de winter vooral zaden, noten en vet, zoals zonnebloempitten, ongezouten pinda’s en vetbollen. In het voorjaar en de zomer eet hij veel insecten en rupsen, die onmisbaar zijn voor zijn jongen.
2. De pimpelmees
De pimpelmees is het kleinere broertje van de koolmees en minstens zo geliefd. Hij is ook het hele jaar door in de tuin te zien.
Zo herken je hem: de pimpelmees is kleiner dan de koolmees en heeft een blauw petje, witte wangen, een zwart oogstreepje en blauwe vleugels en staart. Zijn buik is geel. Hij mist de brede zwarte stropdas van de koolmees. Het is een echte acrobaat, die vaak ondersteboven aan een tak of vetbol hangt.
Waar zie je hem: in tuinen, parken en bossen, door heel Nederland.
Wat eet hij: vetbollen, pinda’s en zonnebloempitten op de voederplek. In het broedseizoen schakelt ook de pimpelmees over op insecten en rupsen voor zijn jongen.
3. De geelgors
De geelgors is misschien wel de geelste vogel van Nederland. Toch zie je hem minder vaak, omdat hij vooral in het boerenland leeft.
Zo herken je hem: het mannetje heeft een felgele kop en buik en een bruin gestreepte rug. Het vrouwtje is wat doffer van kleur. De geelgors is ongeveer 16,5 centimeter groot, iets groter dan een huismus. Je ziet hem vaak op de top van een heg of struik zitten.
Waar zie je hem: in het boerenland, langs heggen, houtwallen en akkerranden. Hij is het hele jaar door in Nederland aanwezig.
Wat eet hij: de geelgors leeft voornamelijk van zaden. In de broedtijd vangt hij ook insecten om zijn jongen te voeren. In de winter is hij sterk afhankelijk van zaden, bijvoorbeeld op graanakkers. Juist het gebrek aan wintervoedsel is een probleem voor de geelgors.
4. De gele kwikstaart
De gele kwikstaart is een slanke, sierlijke vogel die alleen in het voorjaar en de zomer in Nederland is.
Zo herken je hem: een slanke vogel met een lange staart waarmee hij voortdurend op en neer wipt. Hij heeft een gele onderkant en een olijfgroene rug. Vooral het mannetje is in de zomer prachtig fel geel. Er bestaan overigens meerdere ondersoorten en verwante soorten gele kwikstaarten, die onderling iets verschillen in kopkleur.
Waar en wanneer zie je hem: de eerste gele kwikstaarten komen eind maart terug uit Afrika, de meeste arriveren in april. Vroeger was het een typische weidevogel, tegenwoordig is hij vooral een akkervogel. Al vanaf eind juli begint de trek terug naar het zuiden. De gele kwikstaart overwintert ten zuiden van de Sahara.
Wat eet hij: insecten. Hij vangt ze lopend, rennend of vliegend, vaak op akkers of pas gemaaid grasland.
Goed om te weten: als broedvogel gaat het in Nederland niet goed met de gele kwikstaart. Volgens Sovon is de staat van instandhouding zeer ongunstig.
5. De grote gele kwikstaart
Ondanks zijn naam is de grote gele kwikstaart lang niet zo geel als de gele kwikstaart. Hij heeft wel een opvallend geel buikje.
Zo herken je hem: een blauwgrijze rug, een gele onderkant en een extra lange staart, waarmee hij continu wipt. Het mannetje heeft in het broedseizoen een zwarte keel.
Waar zie je hem: de grote gele kwikstaart houdt van snelstromend water. Hij broedt langs beken in vooral het oosten en zuiden van het land, in natuurlijke oevers, onder bruggen of aan gebouwen. Het broedseizoen begint vaak al in maart en loopt door tot en met juli. In de winter zie je hem ook midden in de stad, waar hij op platte daken naar voedsel zoekt in het stilstaande water.
Wat eet hij: vrijwel alleen insecten, zoals muggenlarven en andere kleine beestjes die hij bij het water vindt.
Gele kwikstaart of grote gele kwikstaart?
Deze twee worden vaak door elkaar gehaald. Met drie vragen weet je snel welke je ziet:
- Welke kleur heeft de rug? Olijfgroen is de gele kwikstaart, blauwgrijs is de grote gele kwikstaart.
- Waar zit hij? Op een akker of grasland is het meestal de gele kwikstaart. Bij een beek, brug of op een plat dak in de stad is het vaker de grote gele kwikstaart.
- Welke maand is het? Zie je in de winter een kwikstaart met geel, dan is het vrijwel zeker de grote gele kwikstaart. De gele kwikstaart zit dan in Afrika.
Een tip: zie je een vogel met alleen gele vlekken op de vleugels en staart en een geelgroen verenkleed, dan heb je waarschijnlijk een groenling te pakken. Die heeft geen echt geel buikje, maar wordt er wel eens mee verward.
Vogels met een geel buikje naar je tuin lokken
Niet elke vogel met een geel buikje kun je met vogelvoer naar je tuin lokken. Hieronder lees je per soort wat wel en niet werkt.
Koolmees en pimpelmees zijn makkelijk te lokken
Mezen zijn de dankbaarste gasten op de voederplek. Ze zijn dol op vetbollen, pinda’s voor vogels, zonnebloempitten en vogelpindakaas. Hang het voer op in een boom of struik, zodat ze snel dekking hebben. In ons mezenvoer vind je alles wat koolmezen en pimpelmezen lekker vinden.
Wil je dat mezen ook in je tuin broeden? Hang dan een nestkast op. Een invliegopening van 32 mm is geschikt voor de koolmees, een kleinere opening van 28 mm voor de pimpelmees.
Geelgors alleen in een landelijke omgeving
Woon je aan de rand van het buitengebied, met akkers of heggen in de buurt? Dan maak je kans dat een geelgors in de winter je tuin bezoekt. Strooi dan zaden en strooivoer op een schone plek op de grond, bij voorkeur in de buurt van een heg of struik. In een stadstuin is de kans op een geelgors helaas erg klein.
Gele en grote gele kwikstaart, geen voer, wel een insectenrijke tuin
Kwikstaarten eten vrijwel alleen insecten en komen daarom zelden op vogelvoer af. Toch kun je ze helpen, vooral als je in het buitengebied of bij water woont:
- Gebruik geen bestrijdingsmiddelen, zodat er genoeg insecten in je tuin leven.
- Zorg voor water, zoals een vijver of een ondiepe drinkbak.
- Kies voor een gevarieerde tuin met inheemse planten, die insecten aantrekken.
Let op in het broedseizoen
Geef van maart tot en met juli geen hele pinda’s. Jonge vogels kunnen zich daarin verslikken. Kies dan voor gepelde of fijngemaakte pinda’s, zonnebloempitten of meelwormen.
Benieuwd welk voer bij andere tuinvogels past? Lees dan ook onze gids Welk vogelvoer voor welke vogel?.
Veelgestelde vragen over vogels met gele buik
Een vogel met een geel buikje en een zwarte kop is vrijwel altijd een koolmees. Je herkent hem aan zijn witte wangen en de zwarte streep die als een stropdas over zijn gele buik loopt.
Een klein vogeltje met een gele buik en een blauw kopje is een pimpelmees. Hij is kleiner dan de koolmees en heeft ook blauwe vleugels en een blauwe staart.
Meestal wel. In de tuin is een vogel met een geel buikje bijna altijd een koolmees of pimpelmees. In een tuin aan de rand van het buitengebied kan het in de winter ook een geelgors zijn.
Nee, de gele kwikstaart en de grote gele kwikstaart eten vrijwel alleen insecten en komen daarom zelden op vogelvoer af. Je helpt ze het best met een tuin zonder bestrijdingsmiddelen, met water en veel insecten.
Meer gele buikjes in je tuin? Bekijk ons complete assortiment vogelvoer en profiteer van gratis verzending vanaf €50.
